ε άμεσο κίνδυνο προστατευόμενα είδη στο έλος της Αγυιάς

    Τα τελευταία μπαζώματα καθώς και άλλες επεμβάσεις στο χερσαίο τμήμα του έλους έχουν θέσει

σε άμεσο κίνδυνο  οριστικής εξαφάνισης από την περιοχή προστατευόμενα είδη ερπετών και αμφιβίων, με αποτέλεσμα την επέκταση της καταστροφής και στο ζωικό πλούτο της περιοχής.

Τέτοια είδη είναι τα δύο είδη νεροχελώνας (βαλτοχελώνα και ποταμοχελώνα) που υπάρχουν

εκεί και κάποια είδη αμφιβίων. Μοιραίο πλήγμα έχει υποστεί ο χώρος αναπαραγωγής του πεδινού

τρίτωνα, (Triturus vulgaris) που είναι γνωστό ότι υπάρχει στην περιοχή από τα τελευταία πέντε χρόνια.

Οι τρίτωνες είναι αμφίβια με ουρά όπως οι σαλαμάνδρες και τρέφονται με ασπόνδυλα  και το μήκος τους δεν ξεπερνά τα  οκτώ (8) cm.  Στην Ελληνική Μυθολογία ήταν ανθρωπόμορφα  θαλασσινά όντα, γιοί του Ποσειδώνα. Ζουν σε υγρές περιοχές που παραμένουν  απείραχτες από τον άνθρωπο όπως το δάσος της Στροφυλιάς. Στο τέλος του χειμώνα όπου υπάρχουν πλημμυρισμένοι νερόλακκοι επιστρέφουν σε αυτούς με μία υδρόβια μορφή που περιλαμβάνει εντυπωσιακά πτερύγια και χρώματα. Εκεί ζευγαρώνουν και  γεννούν τα αυγά τους ανάμεσα στα υδρόβια φυτά.  Προτιμούν αυτούς τους νερόλακκους με το βρόχινο νερό να αναπαράγονται, επειδή είναι περιοδικοί και έχουν ελάχιστους φυσικούς εχθρούς. Στο έλος της Αγυιάς έχει απομείνει μόνο ένας τέτοιος νερόλακκος , δέκα (15)  περίπου τ.μ., ο οποίος και αυτός υπέστη καταστροφή στο παρόχθιο τμήμα του, από τον καθαρισμό παρακείμενου μονοπατιού, όπου καταστράφηκαν ταυτόχρονα και φωλιές νεροχελωνών, όπου τη συγκεκριμένη εποχή αφήνουν τα αυγά τους.  Είναι δε βέβαιο ότι με αυτή την παρέμβαση θανατώθηκαν αρκετά άτομα του πληθυσμού των τριτόνων.

    Την περσινή χρονιά μετρήθηκαν ελάχιστοι τρίτωνες να αναπαράγονται εκεί. Ο πληθυσμός τους  έχει υποστεί μεγάλες βλάβες από το παρελθόν, που προήλθαν κυρίως από τα εκτεταμένα μπαζώματα του βάλτου στη δεκαετία του ΄70 και τη διάνοιξη δρόμων και μονοπατιών στα μπαζωμένα τμήματα τη δεκαετία του ΄80. Το ίδιο χρονικό διάστημα  με την μείωση του όγκου των νερών εξαφανίστηκε και ένα είδος  μικρού ψαριού από το βάλτο, πιθανότατα  ενδημικό, ενώ και ο πληθυσμός των νεροχελωνών μειώθηκε δραματικά.. Όσοι  τρίτωνες σώθηκαν από τότε με πολύ μεγάλη δυσκολία αναπαράγονται, επειδή εκατοντάδες ευκάλυπτοι και άλλα ξενόφερτα είδη δένδρων που έχουν φυτευτεί στην περιοχή αποστραγγίζουν και τους τελευταίους νερόλακκους. Οι τρίτωνες του βάλτου της Αγυιάς παρουσιάζουν ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, λόγω ιδιομορφίας του πληθυσμού  και προστατεύονται αυστηρά  από την Ελληνική και Διεθνή νομοθεσία, όπως με το Π.Δ. 67/81 και τον  Ν. 1650, όπου απαγορεύεται μαζί με άλλα είδη μικροπανίδας η θανάτωση , η καταστροφή του βιοτόπου τους, η διατήρηση σε αιχμαλωσία, ως και η σκόπιμη ενόχλησή τους.   

    Οι τρίτωνες του βάλτου της  Αγυιάς μπορούν να σωθούν μόνο με προσεκτική διάνοιξη τεχνιτών βαθιών νερόλακκων για την  αναπαραγωγή τους. Αυτό όμως θα  πρέπει να γίνει τους θερινούς μήνες και με  πολύ  προσοχή. Πρέπει να χρησιμοποιηθούν ήπια μέσα και να γίνει με την καθοδήγηση ειδικών. Επίσης πρέπει να απομακρυνθούν και κάποιοι ευκάλυπτοι από την περιοχή γιατί  αρχίζει να θυμίζει  Αυστραλέζικο τοπίο. Μόνο τα καγκουρό και τα κοάλα λείπουν.   

                                                             Κείμενο: Γιώργος Χείρας